Sleedoorn, een heester met bijzondere kracht

Sleedoorn in het landschapSleedoorn (Prunus spinosa) wordt gerekend tot de inheemse struiken. Hiermee bedoelen we dat het een plant is die van oudsher in Nederland thuis hoort.

De plant bloeit met een overdaad aan crème witte bloempjes. Het is een krachtig groeiende  heester die op vrijwel iedere grond groeit. Alhoewel hij de voorkeur geeft aan een kleihoudende bodem.

De struik wordt zo’n 5 m hoog.  De stuik kan ook toegepast worden als kleine (meerstammige) boom.

Vroege bloeier

Vroeger werd de sleedoorn veel aangeplant in houtwallen vanwege zijn venijnige stekels. Samen met andere stekelige planten zoals meidoorn,  wilde roos en braam vormde ze een natuurlijk opsluiting voor het vee in de wei.

De sleedoorn valt in het voorjaar op door zijn vroege bloei. Zie je in het landschap begin maart een wit bloeiende struik dan mag je ervan uitgaan dat het de sleedoorn is.

Tegenwoordig wordt de soort voornamelijk toegepast in gemeentelijk bosplantsoen en landschappelijke beplanting.

Typisch Sleedoorn

Spinselmot in SleedoornNa de bloei worden de net verschenen jonge blaadjes vaak door de spinselmotten ontdekt en opgevreten. Daarna spinnen zij zich in. Dichte kluwen zijdeachtige spinsels bedekken de struik waaruit honderden jonge rupsen worden geboren.

De kaalgevreten takken zien er niet fraai uit. Maar wonder boven wonder groeien er tijdens de zomer weer nieuwe blaadjes. Zo zie je maar weer, dat ook een dergelijke ´ramp´ in de natuur een belangrijke functie heeft.

De jonge rupsen zijn een lekkere hap voor de jonge vogels die in mei uit hun ei zijn gekropen. In de natuur gaat niets verloren.

Geneeskrachtige bloesem

SleedoornbloesemAl heel vroeger werd de bloesem van sleedoorn gebruikt vanwege de helende werking. Het heeft een zacht laxerend werking . Daarnaast heeft het een bloedzuiverende- en reinigende werking. Ook heeft het een gunstige werking bij verkoudheid.

Van de bloesem kan thee worden getrokken. Neem één eetlepel bloesem per kop. Ongeveer 2 minuten laten trekken. Aanbevolen wordt niet meer dan 1 kop per dag te nuttigen.

De vrucht

Sleedoornvrucht (Prunus spinosa)De sleedoorn is de wilde voorouder van de consumptiepruim. Kenmerkend voor dit geslacht zijn de steenvruchten, met een harde pit. Van alle prunus soorten is de sleedoorn de vroegst bloeiende en laatst rijpende.

De staalblauwe bessen van de sleedoorn doen er veel langer over om te rijpen dan zijn soortgenoten. De vrucht is betrekkelijk klein (1-3 cm ) en wordt derhalve in de volksmond een bes genoemd. Ze zijn pas eetbaar eind oktober. Als vrucht smaakt de bes wat wrang.  Beter is  eerst een paar nachtvorsten af te wachten. Dit verbetert de smaak.

De vruchten hebben een zeer hoog gehalte aan vruchtzuren, aroma’s en vitamine c. De vruchten van de sleedoorn werden door de eeuwen heen gebruikt als aansterkend middel.

Sleedoorn is bijzonder vitaliserend en helpt tijdens de winter tegen uitputting en verminderde weerstand van het immuunsysteem en tegen voorjaarsmoeheid.

Sleedoornsap

Van de vruchten kan sap of gelei gemaakt worden.

Voeg per  500 gram een  1/2 liter water toe en breng dit aan de kook daarna direct weer af laten koelen .

Vervolgens de vruchten ontdoen van de pit. Het vruchtvlees pureren en op smaak brengen met rietsuiker.

Eventueel aanlengen met water om er sap van te maken.

Meer PRAKTISCHE TUINTIPS>>>