Tuinvriend.nl
VOOR MEER TUINPLEZIER

Het weefsel van Spinselmot of Stippelmot

door Jan de With


Spinselmotaantasting Een regelmatig voorkomende aantasting bij Appel-achtigen (Malus) en Kers-achtigen (Prunus) is de spinselmot.

Soms kan deze aantasting zo heftig zijn dat de struik of boom in het voorjaar niet eens uitloopt maar verandert in een soort magisch spookachtig gedrocht volledig omwonnen met een zilvergrijs spinselweb.

Je krijgt het idee dat er iets zeer ernstigs aan de hand is en de plant dood zal gaan. Toch valt het mee…

Het spinsel is afkomstig van de larve (rups) van de spinselmot. De spinselmot, ook wel stippelmot genoemd, is een kleine nachtvlinder. Vanaf juli tot eind augustus zijn ze waarneembaar. Het zijn kleine witte vlindertjes met zwarte stippen.

De spinselmot is op zich het probleem niet. Het zijn de rupsen die de aantasting veroorzaken.

spinselmot of stippelmot larve van de spinselmot
Spinselmot Rupsen van de spinselmot



Levenscyclus van de spinselmot

levenscyclus van de spinselmotDe volwassen spinselmot legt in de periode juli – augustus de eitjes op de takken van bomen en struiken. De eitjes komen voor de winter (Sept-okt) nog uit.

Over de eitjes heeft de spinselmot een schild gecreëerd wat de larve beschermt tegen “vijanden”. De larven spinnen zich ook nog in en op deze manier kunnen ze goed overwinteren.

In april gaan de larven, ook wel rupsen, naar de bladknoppen en doen zich te goed aan het uitlopende blad. De rupsen zijn gelig met twee rijen zwarte stippen over het lijf en een zwarte kop.

Rond juni zijn de rupsen volgroeid en spinnen zich in dichte cocons. De overgang van rups naar vlinder zal ongeveer 4 tot 6 weken duren. Uit de cocons komen in juli – augustus de spinselmotjes. Deze leggen dan weer eitjes en de cyclus begint opnieuw.


Bescherming

De grote hoeveelheid spinselweb is niet meer dan een natuurlijke bescherming voor de rupsen tegen natuurlijke vijanden.

Gemeenschappelijk weven de rupsen taaie spinsels om de takken en zijn op deze manier onbereikbaar voor vogels en kunnen ze rustig hun gang gaan. Zelf in de buurt staande voorwerpen kunnen volledig ingepakt worden met het zilverachtige spinsel.

De indrukwekkende nesten van gesponnen draden geven de struiken en mysterieuze, bijna spookachtige uitstraling.


Schade

Gelukkig brengt de stippelmot maar 1 generatie rupsen voort per jaar.

De ergste schade vindt voornamelijk plaats in het voorjaar . De aangetaste bomen en struiken komen nauwelijks in blad of als ze al blad zijn, kunnen ze in zeer korte tijd kaal gevreten worden. In juni gaan de rupsen zich verpoppen en stopt de vreterij.

Over het algemeen weten de meeste planten zich hierna weer goed te herstellen. Alhoewel er wel enige groei achterstand kan optreden. Met name in de vruchtvorming bij fruitbomen.

Soorten die gevoelig zijn voor de spinselmot-aantasting zijn Prunus (Kers), Malus (Appel), Crataegus (Meidoorn), Salix (Wilg) en Euonymus (Kardinaalsmuts). Maar ook ander struiken kunnen aangetast worden.

spinselmotschade

Spinselmotschade

Bestrijding

Meestal herstellen bomen volledig, zelfs als ze in het voorjaar helemaal kaal worden gevreten. Daarom behoeft de spinselmot niet perse bestreden te worden.

Het is niet aan te raden om met chemische middelen te gaan bestrijding omdat je daarmee ook andere dieren (vooral vogels) in de voedselketen schade toebrengt.

Gaat het om een enkele struik dan kun je de nesten handmatig verwijderen of de takken met een stevige waterstraal afspuiten.

Het kan zijn dat het een jaarlijks terugkomende aantasting is. In dat geval zou je gebruik kunnen maken van “biologische bestrijdingsmiddelen”.

Belangrijk is dat je het middel vroegtijdig toepast. Zijn de spinsels reeds aanwezig dan heeft de inzet van een biologisch middel vaak een zeer beperkt effect.

De eerste behandeling moet reeds plaats vinden in september met een herhaling in oktober. Vervolgens vroeg in het voorjaar (mrt) met en herhaling in april. Op deze manier worden de rupsen reeds in vroeg stadium uitgeschakeld.

Als middel moet je een middel nemen ter bestrijding van rupsen. Deze zijn in de meeste vakhandels wel te koop.


Meer PRAKTISCHE TUINTIPS

Geplaatst in Ziektes en Plagen

Reageer op dit bericht

Let op:In sommige gevallen moet een bericht eerst goedgekeurd worden door de beheerder. Het kan dan wat langer duren voordat een reactie geplaatst is.

92 Reacties

  1. Riet Kester

    Hallo tuinvriend,
    Het verschijnsel van de spinselmot kende ik niet heb het ook nog nooit gezien. Wel zit er bij mij een soort spinnewebben tussen te takken van mijn taxis boompje van 1,5 m. hoog Ik heb het geprobeerd weg te spuiten met de tuinslang maar dat lukt niet zo best. Is dit schadelijk of kan ik het gewoon laten zitten? vr. groet, Riet

  2. g.van.geemen

    18mei 2011 om 14;10

    heb reeds kennis gemaakt met dit fenomeen
    heb reeds een middeltje gebruikt.

  3. mieke

    Bij mij is dit ook het geval, Mijn appel boompje had heel veel bloesem gehad en beloofde veel moois,Tot al het blad werd opgegeten en het krioelde van de rupsjes.
    Geen appeltjes dus maar wel feest voor de vogels die er naar ik aanneem hun jongen mee hebben gevoed want ik het het steeds gevolgd,geen rupsje meer te zien, Inderdaad komt er weer nieuw blad en ik zal voor een appel wel naar de groentezaak moeten gaan.Geen probleem!
    Het is een leuke rubriek. alle goeds!

  4. Annemiek Wissink

    Beste Tuinvriend,

    Hartelijk dank voor deze informatie.

    Vr.gr.
    Annemiek

  5. John Peters

    Ik heb hier redelijk last van sinds een tweetal jaren.
    Alleen in mijn appelboom (James Grieve) Ik heb het tot nog toe opgelost met stevig spuiten met water, maar dit jaat lijkt het hartnekkiger. Er komen wel appels aan maar in geringe mate
    Mijn golden delicious, welke er 5 meter vanaf staat heeft niets behalve wat luis in geringe mate, welke met afspuiten met water snel is opgelost Ik kijk het met JG-boom nog een
    jaar aan en denk a.s. September je advies op te volgen.
    Dank voor je tip en groeten van JP. Overigens een heerlijke appel ook voor de appeltaart (een oud ras)

  6. theo eijkhoudt

    Beste Jan,
    een lezens- en wetenswaardig artikel, dat over de spinselmot. Ik heb er nog nooit mee te maken gehad, maar het is goed om het te weten, dan weet ik wat me te doen staat als het een keer voor mocht komen.
    Bedankt voor je lezenswaardige en interessante tips!
    Theo

  7. Ria

    Beste Jan,

    Ik denk dat ik ook spinselmot heb in mijn coniferenhaag. Nog nooit heb ik hier last van gehad. De coniferenhaag is ong. 25 jaar oud.
    Deze wordt nu op plekken ook bruin. Jammer hoor. Hopelijk gaat ie het nog redden ! ? ?

    Groeten Ria

  8. harry

    IK HEB EEN BEUKENHAAG EN DIE BLAADJES PLAKKEN EN ZIJN KLEVERIG WAT MOET IK DOEN GROETJES

  9. gerrit

    bedankt voor dev waarschuwing ik ben blij dat het geen kwaad kan al is het in de duinen net een spookduin echt iets voor een film

  10. Maria Redert

    Beste Jan,

    Bedankt voor je duidelijke mail, weet nu hoe te handelen!vr.groet Maria

  11. Nanne Boon

    Precies op tijd: ik haal regelmatig deze rupsjes met schijnbaar veel eitjes in de buurt weg. Veel aangevreten bladeren in de sterappelboom,maar ook de Doyenne du Comice. Opvallend , waar de rups vertoefd is het blad dichtgekruld.
    Bedankt voor de uitgebreide toelichting,

    N. Boon

  12. verhoeven rene

    toch prachtig, die natuur. Waarom bestrijden? Ga met je kinderen kijken naar die boom/struik. Leer ze dat verhaal van opbouwen en groeien. Zeker niet bestrijden !!

  13. Tanja

    dank je wel voor het artikel Jan.
    Nu weet ik eindelijk wat voor soort vlindertje er uit die rupsjes komt.
    Hier in het park zijn er een paar struiken aangetast.
    In de duinen zie ik ze ook vaak.
    Vind het eigenlijk wel mooi om te zien zo’n nest vol met die rupsjes.
    haha maar goddank niet bij mijzelf in de tuin,dat zou toch een iets ander verhaal zijn dan.

  14. benny p

    ik heb een probleem met myn rozen het blad begint te krulen ,wat kan dat zyn ?

  15. claire

    Bedankt Jan voor de tips!

  16. rien

    jan hartelijk dank voor de informatie het zijn de rupsen maar ook de slakken hebben wij veel last van.we gaan eerst maar een dinsdag lekker 14 dagen met vacantie naar turkye en daarna zien we wel weer.tot over 14 dagen jan. groetjes rien en truus van loon.

  17. fien

    ik wil mij bij deze afmelden dank uw .

  18. Joost van den Broek

    ja inderdaad heb met het wandelen met mijn Borders afgelopen maandag zo’n boom gezien zoals die staat afgebeeld.

    Boom zat geheel vol met de Spinselmot, zag er magisch / spookachtig uit van het Spinselweb.

    En bedankt voor de ontvangen informatie

  19. claes Johan

    Beste Jan,
    Kan dit ook voorkomen op taxushagen en palmhagen?

  20. aglae

    dank u tuinman zal opletten voor de spinselmot hopelijk heb ik er nog niets van opgemerkt.

  21. Harry Berndsen

    Beste Jan,

    Wat is een goed biologisch middel tegen deze mot?

  22. jan vergoossen

    zeer leerzama uitleg.

    wat zijn de natuurlijke vijanden van deze rupsen?

  23. walter

    Ik heb jullie raad toe gepast het probleem heeft geholpen.
    mijn dank er voor.
    Groetjes.

  24. Guido

    Dank voor de tip,

    Ik heh een prachtige grote struik waarvan de bladen van groen naar rood verkleuren nu staan enkel de rode uitgelopen bladen nog op de struik de rest is dor , zou dat ook die plaag kunnen zijn ?

    Groetjes

  25. Tiny de Wit

    De rupsjes die wij in de (jonge) appelboom hebben zijn zwart. Voornamelijk aan de uiteinden van de takken, ingekapseld in het blad. Vorig jaar was dat ook al. Wat kan dit zijn? Komt dat elk jaar weer terug? Is spuiten met een groene zeep oplossing misschien een oplossing? Dit hebben we nu ook met de beukenhaag gedaan. Het was voor het eerst dat we er luis in ontdekten, en zoveel!!!

  26. K. Noldus

    23 mei 2011

    Jan bedankt voor deze informatie.
    Ik heb de appelbomen zoals de Goudrenet,
    de sterappel en de malusappel reeds behandeld
    met een biologies middel van Bayer.
    Het resultaat is geweldig en heb geen last meer van deze Spinselmot.

    Met vriendelijke groeten
    K. Noldus

  27. Gaby

    De rups die in mijn appelboom zit heeft een geel kopje. Ik heb ze van mijn boom afgepakt en dan scheiden ze een citroen- geur af.
    Omdat ik ook veel beginnende vruchten nu niet meer zie heb ik de rupsen toch allemaal verwijderd; ik vond het zonde van mijn lekkere appeltjes!
    Enig idee wat de geel gekopte rups is of wordt?

  28. henk aalten

    Beste Jan,ik heb met aandacht het artiekel over
    over spinselmot gelezen.zeer leerzaam.bedankt

  29. Hubert De Pourcq

    Geachte tuinvriend,

    Van Harte dank voor uw uitleg.
    Dat weten we dan ook weer.

    Vriendelijke groeten,
    Hubert

  30. jean haegeman

    beste tuinvriend
    bedankt voor de goede uitleg
    jean

  31. miek golombeck

    heeee die Jan!!!
    altijd weer blij met nieuwe wetenswaardigheden en nieuwe tips!! je bent weer hartstikke bedankt!!
    groetjes uit frankrijk, waar ik dit motje nog niet gezien heb (gelukkig), maar ik houd de boomgaard in de gaten!!
    groetjes!!

  32. Jan Vehof

    Ik herken in uw artikel over de spinselmot wel mijn probleem, maar in de vorm van een ander type rupsje. In het voorjaar worden de bladeren van de boom opgegeten door hele kleine rupsjes die zich in kleine trosjes, ontwikkelen in de holte van een blad.
    Na verloop van tijd laten ze zich individueel aan een spindraad naar de grond afzakken.
    Ze hebben ondertussen wel een groot deel van de bladeren opgegeten, en ik denk de vruchtbeginselen ook, want uit de bloesems ontstaan geen vruchten meer.
    In Juni herstellen zich de bladeren wel weer,
    maar vruchten zijn onvindbaar.
    Wat kan ik hier tegen doen?

  33. F. van Winkel

    Hoi Jan, mag ik in december mijn Blauwe Regen snoeien? Of kan dat alleen bij ’n jonge plant?

  34. Pascal Bank

    Weet iemand waar je ter bestrijding het middel carpovirusine kunt kopen voor particulieren?

  35. ChapmanMaura

    I took my first loan when I was 20 and that aided my relatives very much. But, I require the credit loan once again.

  36. j wellen

    waar kan ik voor mijn particuliere fruittuin carpovirusine kopen of een alternatief?

  37. Yvonne

    Onze buurvrouw heeft een appelboom in de tuin die eerst heel mooi in bloei stond maar nu vol zit met die beestje’s en idd ook al dat spinnerag achtige. Enigste nadeel is dat die rupsje’s overal kruipen, niet alleen bij haar maar ook bij ons op de schutting, de schuur achterin de tuin, tuinmeubels, muren ze komen zelfs binnen. Heb nu zelfs de roosters bij de ramen allemaal dicht gedaan en de ramen zelf omdat ze overal door heen komen. Ze kruipen zelfs over mn ramen heen. Baal als een stekker vooral met dit mooie weer en mn buurvrouw weet niet wat ze hier mee aan moet. Heeft u hier ook een oplossing voor want ik zit hier nou niet echt op te wachten die boom staat bij haar in de tuin maar nu hebben wij er ook last van en ook andere buren

  38. loopbaanbegeleiding Limburg

    Hartelijk dank voor dit bericht! Nu weet ik eindelijk wat het is dat in mijn appelboom zit! Ik ga snel naar de winkel voor een rupsenbestrijdingsmiddel 🙂

    Groetjes,

    Ans Jansen

  39. Veere kleinlugtebeld

    Welke blaadjes vinden ze lekker

  40. J.M. Ketelaar

    Ik ga zowel de rupsen als de wolluis met de elctrische vedrfsripper te lijf dit was voor mij tot nu toe het meest succesvol.

  41. Ingrid Schubert

    Hallo,
    Ik heb net tot mijn schrik ontdekt dat ons appelboompje – vol met beginnende appeltjes- helemaal vol zit mer rupsen, die in een spinsel zitten.
    Ze zijn zwart.
    Als ik ze straks met water wegspuit, kunnen ze terugkryupen.
    Hoe bescherm ik het boompje?
    Is ee een soort lijmwindsel dat om de stam gewikkeld kan worden?
    Kan ik zoiets zelf maken?
    Vriendelijke groet,
    Ingrid Schubert

  42. j.brandt

    Jan bedankt heb de kleine witte motjes gezien en mijn stuik zag er niet uit het leek inderdaad wel een spook maar ik ben iets radicaler te werk gegaan…ik heb mijn voegenbrander erop gezet en er heel snel op en neer meegegaan zodat de (stevige) struik niet verbrande nou ik moet zeggen dat ging goed de spinsels waren zo weg en daarna met water zoals u zei.
    Het ziet er weer een stuk beter uit.